Ron H. van Raalten

| Home
subglobal1 link | subglobal1 link | subglobal1 link | subglobal1 link | subglobal1 link | subglobal1 link | subglobal1 link
subglobal2 link | subglobal2 link | subglobal2 link | subglobal2 link | subglobal2 link | subglobal2 link | subglobal2 link
subglobal3 link | subglobal3 link | subglobal3 link | subglobal3 link | subglobal3 link | subglobal3 link | subglobal3 link
subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link
subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link
week 7 t/m 10 | week 11 t/m 16 | Clickertraining |
subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link
subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link

Heidewachtel

Heidewachtel

Heidewachtel of Kleiner Münsterländer

De oorspronkelijke naam Heidewachtel is enkel nog in Nederland in zwang. In de overige landen staat dit hondenras bekend als de Kleiner Münsterländer, in Duitsland ook wel de Spion genoemd, de Small Münsterländer (pointer) en Petit Epagneul Münster. De Fédération Cynologique Internationale (FCI) classificeert de Heidewachtel onder groep 7 Continentale Voorstaande Jachthonden, sectie 1.2: Spanieltype met als nummer 102. De FCI overkoepelt wereldwijd de organisaties voor hondenrassen. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië kennen hun eigen classificatiesysteem. Zie voor de verschillende pogingen om tot classificaties te komen de website van Worldwidebase.
De schofthoogte van de Heidewachtel ligt tussen de 48 en 56 centimeter en het gewicht ligt maximaal rond de 20 kilogram. De verschijningsvorm varieert van bont (wit met bruine platen) tot bruinschimmel. De vacht is lang en sluik behaard en enigszins gegolfd. Verschillende sites - onder andere die van Worldwidebase - omschrijft de Heidewachtel als een allround gebruikshond, met kwaliteiten van een staande hond en een apporteerhond. Er zijn overeenkomsten met Spaniels en Setters, de Heidewachtel is echter veelzijdiger. Het karakter wordt veelal omschreven als intelligent, sociaal, aanhankelijk, gehoorzaam en waakzaam.

Het verhaal van de Heidewachtel

Een Heidewachtel kun je omschrijven aan de hand van de rasstandaard, daarmee beschrijf je echter niet het unieke karakter en het wezen van de individuele hond. Het gebruikelijke gemis dat altijd een rol speelt in een classificatie gebaseerd op een taxanomie. Het verhaal dat op deze pagina van de website verteld wordt, gaat daar ook aan mank. Het is samengesteld uit citaten en stukken uit boeken, artikelen en websites. Het unieke verhaal van een individuele hond is op de andere pagina´s van de website te zien en te lezen: het verhaal van Duke Rufus van die Hage tot Gouwe, kortweg Rufus. Hij voldoet aan de classificatie, maar wordt volstrekt niet beschreven aan de hand van die kenmerken. Nou ja, voldoet aan de classificatie... Hij is een wat fors uitgevallen reu met een schofthoogte van 58 centimeter en een gewicht van 23,5 kilogram. Kennelijk valt het nog binnen de marges naar ik begrijp.

 

Geschiedenis

Heidewachtel is de oude naam voor de Kleiner Münsterländer en wordt enkel nog in Nederland gebruikt. Hermann Löns - de grondlegger van de herziene foklijn van de Kleiner Münsterländer - gaf samen met zijn broers aan voorstaande Wachtelhonden die zij op boerderijen in Nedersaksen vonden, de naam Heidewachtel [5] .De Wachtelhunden waren afkomstig uit de regio Münster in Duitsland en daar ook wel Spion genaamd. De Heidewachtel is een veelzijdige jachthond en is gefokt op zowel het vaardig aanwijzen van vederwild, als het apporteren van geschoten wild.In de Engelstalige en Franstalige gebieden staat dit ras bekend als de Small Münsterländer en de Petit Epagneul de Münster. In het Italiaans schijnt het Spinone Münster te zijn.
De Heidewachtel is een oud ras. Het waren al jachthonden voordat geweren waren uitgevonden. Ook de naam Spioen of Spion kwam in vroeger tijden voor. Het waren deze honden uit de groep van de zogenaamde vogelhonden die waarschijnlijk aan de Heidewachtel en andere spanielachtigen voorafgingen. Op werken van Jan Steen en tijdgenoten zijn deze spioenen te ontwaren. Rien Poortvliet noemt de Heidewachtel in zijn boek ´Braaf´ dan ook een ouderwetsig hondje [7]:  

Spioen voorouder van de Heidewachtel

Deze afbeeldingen zijn afkomstig van respectievelijk de website Noordbrabants Museum [1] en Robert Prestiano [4]

 

De spioen of spion was een zogenaamde vogelhond. Vogelhonden zijn van oudsher bedoeld voor de jacht, speciaal op vliegend wild. Vroegere koningshuizen gebruikten twee soorten vogelhonden voor de jacht, namelijk voor de jacht met de valk en met de netten. Hieruit vindt een van de oorsprongen plaats naar de verschillende fokrichtingen. De vogelhond had bij de valkenjacht tot taak het wild op te zoeken en op te stoten, zodat het zichtbaar werd, waarna de valken vanaf de vuist met leren handschoen konden opvliegen om het wild te 'slaan', te vangen. Bij de jacht met netten lag de taak van de hond juist anders. Hierbij moest de hond het wild aanwijzen en ervoor gaan liggen, zodat het net over hem en het wild getrokken kon worden. Naast deze twee zuiver gescheiden taken bestond ook nog de mogelijkheid de hond zo af te richten dat hij voor het wild ging staan of liggen om de valkenier in de gelegenheid te stellen vanuit een voor hem geschikte plaats zijn valk te laten opgaan om zijn werk te kunnen doen. Op deze wijze konden in samenwerking ook hazen en konijnen bemachtigd worden. Deze vogelhonden werden beschreven en afgebeeld als een hond in afmetingen van klein tot middelgroot, langharig, bevederd en veelal, vooral in latere tijd, gecoupeerd [2]. Wellicht dat de overdrachtelijke betekenis van Bird Dog (Everly Brothers) = volhardend, niet opgeven, ontleend is aan het karakter van de vogelhonden.
In een door de Heidewachtelvereniging Nederland uitgebrachte publicatie "De Heidewachtel" [3] staat uitvoerig beschreven op welke wijze het huidige ras in het noordwesten van Duitsland ontstaan is uit verschillende foklijnen. Op de website van Hunthills (een Amerikaanse kennel van Small Münsterländer) is een - Engelstalige - tekst te vinden van Edmund Löns gepubliceerd in 1912 over de ontwikkeling van de Heidewachtel en de Kleiner Münsterländer.

 

 

 

 

 

Rasstandaard

"Een Heidewachtel is een Heidewachtel als er Heidewachtel op staat". Deze tekst die op de site van de Heidewachtelvereniging staat geeft aan dat de vereniging onderscheid maakt in vier categorieën en dat er pas sprake is van een Heidewachtel als er een stamboom van de hond is. De Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland registreert en houdt de stambomen van alle hondenrassen in Nederland bij. De rasstandaard is november 2004 gepubliceerd. De rasstandaard omschrijft de Heidewachtel als "een middelgrote hond met een krachtige en harmonische lichaamsbouw met veel adel en elegantie en evenredig in proporties. Adellijk hoofd. In opgeheven houding toont de hond vloeiende lichaamslijnen met een horizontaal gedragen staart" [6]. Aangaande het gedrag meldt de rasstandaard: "Intelligent, leergierig, temperamentvol en evenwichtig met een stabiel karakter. Goede sociale binding en gerichtheid op de baas (will to please). Gepassioneerde, volhardende prooidrift, veelzijdige jachtaanleg met sterke zenuwen en wildscherpte. Opmerkzaam, vriendelijk tegenover mensen (geschikt voor gezinsleven)". Vervolgens wordt precies aangegeven welke lichaamsproporties en verhoudingen aanwezig dienen te zijn en welke ernstige en uitsluitende fouten er zijn. De volledige Nederlandse rasstandaard is te downloaden op de website van de Heidewachtelvereniging.

Bronnen

[1] Noordbrabants Museum: opgezocht 25 april 2007, http://www.bastion-oranje.nl/62.htm

[2] Wikipedia: opgezocht 25 april 2007, http://nl.wikipedia.org/wiki/Vogelhond 

[3] Wolters, W., Hutten, B., Wolters, H. & C. Bottenheft (red.) (2000). De Heidewachtel of Kleine Münsterländer. Harderwijk: De Nederlandse Vereniging van Heidewachtelliefhebbers.

[4] opgezocht 26 april 2007, http://www.angelo.edu/faculty/rprestia/1301/index.htm

[5] Verband für Kleine Münsterländer Vorstehhunde, opgezocht 26 april 2007, http://www.kleinemuensterlaender.com/geschichte.htm

[6] FCI rasstandaard Nr. 102 / 06.12.2004 /, opgezocht 26 april 2007, http://www.heidewachtelvereniging.nl/Nieuw/Fokkerijzaken/Fokreglement/fokreglement.html

[7] Poortvliet, R. (1983). Braaf. Bussum: Van Holkema & Warendorf.

 

Wie zijn wij | Laatste Wijziging | Privacy Policy | Contact | ©2006-2010 Ron H. van Raalten